Chuẩn bị bài trước khi lên lớp học tại đại học luật là hoạt động không tồn tại trong lịch biểu của mình trong suốt 2 năm học đại học luật, và đó thực sự là một sai lầm chí mạng! Nếu giờ được quay lại quãng thời gian đó và đưa ra một lời khuyên cho bản thân tại thời điểm đó thì chắc chắn mình sẽ nói với bản thân rằng hãy bỏ ngoài tai bất cứ lời nói nào của bất cứ ai xung quanh rằng việc chuẩn bị bài trước khi lên lớp là thừa thãi; và hãy chuẩn bị bài tốt nhất trong khả năng có thể và xem “điều kỳ diệu” xảy ra với kết quả học tập của bản thân.
Việc chủ động chuẩn bị bài trước khi lên lớp nghe giảng hoặc tham gia thảo luận cùng thầy cô sẽ giúp mình làm quen trước với những quy định và vấn đề pháp lý mà mình sẽ được học trong buổi học trên lớp, qua đó, tạo lớp kiến thức nền, đôi khi chỉ là 30 phút đến 1 tiếng đọc qua giáo trình hay văn bản quy phạm pháp luật cũng đủ để tạo nên sự khác biệt đối với buổi lớp học. Tại sao? Bởi bài giảng của thầy cô thường ngắn và không đủ thời gian để đi sâu giải thích từ chân tơ kẽ tóc mọi vấn đề pháp lý trong bài giảng. Ngược lại, các thầy cô sẽ lướt qua rất nhanh các nội dung bài học và nếu thiếu chuẩn bị trước, thường một người học sẽ dễ không thu nạp được nhiều kiến thức, chưa kịp hiểu một khái niệm thì thầy cô đã chuyển sang khái niệm khác. Do đó, khi có sự chuẩn bị trước, mình có thể nhanh chóng bắt nhịp với tốc độ giảng bài của thầy cô, và tiếp thu kiến thức vừa sâu vừa nhanh.
Dưới đây là quy trình chuẩn bị bài trước khi lên lớp của mình từ năm 3 tại Đại học Luật Hà Nội và đã giúp mình tăng đến 50% khả năng hiểu và tiếp thu nội dung bài giảng. Quy trình 3 bước mình áp dụng dưới đây rất đơn giản và có thể thực hiện mà không tốn quá nhiều thời gian.
Bước 1: Xem trước đề cương học
Xem trước đề cương học giúp mình xác định nội dung trọng tâm trong buổi học sắp tới trên lớp, từ đó tạo tiền đề để chuẩn bị ở các bước tiếp theo.
Bước 2: Đọc trước giáo trình về nội dung bài giảng
Đọc giáo trình là bước đầu tiên và nền tảng để chuẩn bị bài trước khi lên lớp. Giáo trình ở các trường đại học luật thường được biên soạn một cách có hệ thống, cung cấp kiến thức cơ bản, nền tảng và định hướng trọng tâm của bài giảng trên lớp. Việc đọc giáo trình giúp mình nắm được “bức tranh toàn cảnh” về bài giảng và các vấn đề pháp lý có liên quan. Chẳng hạn, nếu bài giảng về hợp đồng trong luật dân sự, mình cần biết và hiểu được ở một mức độ nhất định các khái niệm quan trọng như giao kết hợp đồng, điều kiện có hiệu lực, hợp đồng vô hiệu trước khi nghe giảng trên lớp.
Khi đọc giáo trình, mình thường:
- Sử dụng bút highlight để đánh dấu những ý chính như những khái niệm, đề mục của những phần quan trọng.
- Ghi chú ngắn gọn lại những điểm chưa rõ hoặc cần thảo luận thêm với giảng viên hoặc nghiên cứu thêm. Điều này giúp mình chủ động hơn trong giờ học, đặc biệt là trong việc phát biểu để vừa được giải đáp của thầy cô, vừa được cộng điểm. Nhờ có hoạt động trên mà tần suất mình phát biểu trên lớp trong riêng năm 3 chắc cũng phải gấp 5 lần so với 2 năm đầu học luật tại HLU.
- Không bỏ qua các chương, mục, tiểu mục về những vấn đề chung, nguyên tắc của một lĩnh vực pháp luật, lịch sử hình thành, các chủ thể thuộc sự điều chỉnh, nguồn pháp luật, v.v. Việc đọc những nội dung trên giúp mình hiểu được tinh thần của một văn bản quy phạm pháp luật, hoặc một chế định (tập hợp quy định pháp luật) điều chỉnh một vấn đề pháp lý cụ thể. Trên cơ sở đó, mình hiểu hơn tại sao cần có những quy định này, nắm được những nguyên tắc chung chi phối các quy định, từ đó có thể đọc hiểu và giải thích các quy định tốt hơn.
Bước 3: Đọc các quy định pháp luật liên quan
Luật là “xương sống” của mọi môn học tại đại học luật, vì vậy việc đọc các văn bản pháp luật liên quan là không thể thiếu. Lý do việc đọc luật là bước cuối cùng vì mình luôn thấy giáo trình được viết có bối cảnh hơn luật, và ngôn từ cũng được viết theo kiểu bình giải, bình luận một cách có hệ thống nên đọc cũng “dễ vào” hơn và dễ thấy bức tranh tổng quan hơn là việc mình bắt đầu đọc luôn những quy định pháp luật trong một lĩnh vực mới mà mình chưa có một chút kiến thức nền nào. Khi đọc luật, mình thường:
- Tìm đúng văn bản pháp luật: Dựa vào đề cương và giáo trình, xác định các quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật liên quan. Ví dụ, nếu học về thời hạn, thời hiệu trong pháp luật dân sự, mình cần đọc ít nhất là các Điều từ Điều 144 đến Điều 157 Bộ luật dân sự năm 2015.
- Hiểu cơ bản nội dung điều luật: Để đơn giản hóa công tác chuẩn bị, mình cũng cố gắng hướng đến mục tiêu là hiểu cơ bản nội dung điều luật, nhớ được một số quy định, hoặc nội dung quy định để có định hướng và nền tảng hơn cho việc học trên lớp.
- Ghi chú ngắn gọn: Trường hợp mình phát hiện một số điểm mình chưa hiểu khi đọc, hoặc điểm thiếu hoàn thiện (theo ý kiến của mình) khi đọc luật, mình sẽ ghi chú ngắn gọn để hỏi thầy cô trong buổi giảng hoặc thảo luận trên lớp